Büyüklük Allah’ın özel sıfatlarından birisidir. Bir hadis-i kudsisinde: “Ululuk Benim ridam (giysim,örtüm), azamet (büyüklük) Benim kaftanımdır.” buyuruyor. Yani azamet, büyüklük Bana mahsustur; çünkü yaratan Benim, rızık veren Benim. Onun için kimse büyüklenmemeli. Eskiden askerler padişaha karşı şöyle söylerdiler: “Mağdur olma padişahım, senden büyük Allah var.”
Evet, baba evladından , amir memurundan büyük; ama Allah bütün yarattıklarından büyüktür. Onun için dinimizde kibirlenmek katiyetle haram kılınmıştır. Çünkü bu çirkin hali, Şeytan âleme sirayet ettirmiştir (bulaştırmıştır). Şeytan, Hz. Adem’e kibrinden secde etmemiş ve ebediyen Hakk’ın huzurundan kovulmuş ve lanet halkası boğazına takılmıştır. Yeryüzünde nice alimler, padişahlar, kuvvetli pehlivanlar gezmişler: şimdi ise toprağın altında toz olmuşlardır. Şimdi de biz onların üzerlerinde geziyoruz. Fakat onların bir önceki kuvvetlerini ve durumlarını düşünüp ibret almıyoruz. Bu gezişimizden ne çıkar?
1- Henüz vakit girmemişken abdest alıp namaza hazır bulunmak.
2- Kıbleye yönelerek abdesti almak.
3- Abdest sularının elbiseye sıçramaması için, yüksek bir yerde durmak.
4- Abdest için başkasından yardım istememek.
5- Abdest alma sırasında zaruret olmadıkça dünya lakırdısı yapmamak.
6- Abdestin başından sonuna kadar niyeti unutmayıp kalbde tutmak ve her organı abdest niyeti ile yıkarken Besmele çekmek ve dua etmek. Salat ve selam getirmek.
7- Elleri yıkarken dar olmayan yüzükleri oynatmak.
8- Abdest alırken ağıza ve buruna su vermeyi sağ el ile, sümkürmeyi sol el ile yapmak.
9- Yüzü yıkarken göz pınarlarını yoklamak, abdest suyunu dirseklerin ve topukların yukarlarına eriştirmek.
10- Abdest için yeterinden fazla su harcamamak.
11- Abdest suyu güneşte ısıtılmış olmamalıdır.
12- Abdest tamamlanınca kıbleye karşı şehadet kelimelerini okumak.
13- Artan abdest suyundan ayakta kıbleye karşı biraz içip: “Ya Rabbî! Beni, her günah işledikçe tevbe eden ve günahdan kaçınıp tertemiz bulunan iyi kullarından et.” diye dua etmek.
14- Abdestin sonunda bir veya birkaç defa “Kadir” suresini okumak.
15- Abdest aldıktan sonra, eğer kerahet vakti değilse, iki rekat namaz kılmak.
1- Mümkünse kıbleye dönülür, yüksek bir yere oturulur, Eûzü ve Besmele çekilir.
2- Eller bileklere kadar üç kere yıkanır. Parmaklar birbiri arasına geçirilerek hilâllenir. Parmaktaki yüzük oynatılarak altına su ulaştırılır.
3- Besmele çekilerek ağıza su alınır.
Varsa misvak kullanıp, yoksa baş ve şehâdet parmağıyla dişler temizlenir. Ağız iki defa daha çalkalanır.
4- Besmele çekilir, burna su verilir. Oruçlu değilse su burnun yumuşağına kadar çekilip, sol elle burun temizlenir. Bu iş iki kere daha yapılır.
5- Abdeste kalb ile niyet edilip, besmele çekerek avuca su alınıp yüz saç bitiminden çene altına, yan taraflardan da kulak yumuşaklarına kadar yıkanır. Kaşların altı ıslatılır. Bu iş iki kere daha yapılır. Her yıkamada yüz ovalanır.
6-Besmele çekerek sağ kol dirsekle beraber ovalanarak yıkanır. Bu iş iki kere daha yapılır. Sağ kolda olduğu gibi, sol kol da üç kere yıkanır.
7- Besmele çekerek sağ elle başın dörtte biri mesh edilir. Sonra şehâdet parmaklarıyla sağ ve sol kulaklar, başparmakla da kulağın arkası meshedilir. Elin baş ve işâret parmakları hariç, diğer üç parmaklar ile de boyun meshedilir.
Başın tamamını mesh sünnettir. Buna kaplama mesh denir.
Kaplama mesh şöyle yapılır:
Sünnet olduğu için kaplama mesh yapmak istenirse iki el ıslatılır, baş ve işaret parmakları ayrı tutulup üç bitişik ince parmaklar birbirine yapıştırılır. İç tarafları başın önünde saçların başlangıcına konulur. Baş ve şehâdet parmakları ve avuç içi havada olup, başa dokundurulmaz. İki el geriye doğru çekilerek meshedilir. Avuçların içi ile başın yan tarafı, arkadan öne doğru çekerek meshedilir. Sonra işaret parmakları ile kulakların içi meshedilir. Başparmaklar da kulak arkasına konulup, kulak arkaları yukarıdan aşağıya meshedilir. Diğer üç parmakların dış yüzleri ile de ense meshedilir. Boğaz meshedilmez.
8- Besmele ile sağ ayağın ucundan yıkamaya başlanır. Ve ayak parmakları hilallenir. Hilâllemeye sağ ayakta küçük parmaktan, sol ayakta ise baş parmaktan başlanır ve alttan üste doğru çekilerek yapılır. Sağ ayak gibi sol ayak da, besmele ile yıkanır.
Abdestten sonra artan sudan ayakta ve kıbleye karşı birkaç yudum su içilir. 1, 2 veya 3 defa “Kadr Sûresi” okumak menduptur.
KADR SÛRESİ
İnnaa enzelnâhü fî leyletil kadr. Ve maa edrâke mâ leyletül kadr. Leyletül kadri hayrün min elfi şehrin. Tennezzelül melâiketü verrûhu fîhâ biizni rabbihim. Min külli emrin selâm. Hiye hattâ matla’ıl fecr.
Mânâsı:
Hakikat, biz onu (Kur’anı) Kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin ( o büyük fazl u şerefini) sana bildiren nedir? Kadir gecesi bin aydan hayırlıdır. Onda melekler ve Ruh, Rablerinin izniyle, herbir iş için iner de iner. O (gece) tan yeri ağarıncaya kadar bir selâmdır.
Önünden insan geçmesi ihtimali olan bir yerde namaza duracak bir kimsenin yarım metre kadar veya daha fazla yükseklikte ve bir parmak kalınlığında bir sütre koyarak, siper edinmesi müstehaptır.
Sütreye yakın durmak, sütrenin tam karşısında dikilmeyip, onu kaşlarından birinin hizasına almak sünnettir.
Yer sert olduğunda kamçı gibi, şemsiye gibi şeyler uzunluğuna yere bırakılabilir.
Namaz cemaatle kılınıyorsa, imamın önüne koyduğu sütre, cemaat için de sütre sayılır.
Namaz kılanın önünden geçilirse namaz bozulmaz, fakat geçen günah işlemiş olur.
Bir Hadis-i şerif’te şöyle buyuruluyor:
“Kişi, namaz kılanın önünden geçmenin günahını bilseydi kırk (yıl veya ay veya gün) beklemeyi daha hayırlı bilir, geçmezdi.” (Buharî. Tecrid-i sarih:311)
1- Mutlak sular: Yağmur, kar, dolu, dere, deniz, göl, ırmak, pınar, kuyu… suları hem temizdir, hem temizleyicidir. Bu sularla her türlü temizlik yapılır, içilir, yemek pişirilir abdest alınır, gusledilir.
2-Mukayyed sular: Gül suyu, çiçek suyu, asma suyu, üzüm suyu… gibi sular, başka maddeden elde edilen sulardır. Bu sularla abdest alınmaz, gusledilmez fakat pislik yıkanır.
Ağzı temiz olan insanın ve atın, deve, sığır, koyun ve keçi gibi eti yenen hayvanların, kuşların artıkları olan sular hem temizdir, hem temizleyicidir.
Kedilerin, tavukların, atmaca, şahin, doğan, çaylak, kartal gibi yırtıcı kuşların, fare gibi korunması güç olan hayvanların artığı temizdir ve temizleyicidir. Fakat başka su varken bunları kullanmak mekruhtur.
Abdest ve gusülde kullanılmış olan sular aslında temiz olup, maddi pislikleri temizlerse de, onunla tekrar abdest alınmaz, gusledilmez. Böyle suları içmek ve hamur yoğurmak mekruhtur.
İçine pislik düştüğü kesin olarak veya kuvvetli bir tahminle bilinen durgun ve az sularla; akıcı veya çok olduğu halde renk, tad ve kokusundan pislik karıştığı hissedilen sular pistir. Bunlarla temizlik yapılmaz. Zaruret olmadıkça temiz olmayan suları, her ne surette olursa olsun kullanmak haramdır.
Köpeğin, domuzun, canavarın, maymunun ve diğer yırtıcı hayvanların artıkları olan sular da temiz değildir.
Zaruret olmadıkça merkep ve katırın artığı olan sularla abdest almak, gusletmek doğru değildir. Fakat pislenen şeyler yıkanabilir.